HEP-SEN’DEN SAĞLIK EMEKÇİLERİNİN YAŞAM MÜCADELESİNE DİKKAT ÇEKEN RAPOR: GEÇİM KAYGISI BÜYÜYOR

Sağlık çalışanlarının mesleki sorumlulukları kadar ekonomik koşulları da gündemin önemli başlıkları arasında yer alıyor. HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şubesi tarafından hazırlanan 2026 tarihli araştırma, İstanbul’da görev yapan sağlık emekçilerinin borç yükü, barınma maliyetleri ve temel ihtiyaçlara erişim konusunda karşılaştığı güçlükleri sayısal verilerle ortaya koydu.

“Sağlık Emekçilerinin Ekonomik ve Sosyal Yaşam Koşulları Araştırması – 2026” başlıklı çalışma, sağlık personelinin ekonomik durumunu yalnızca kazanç düzeyiyle sınırlı tutmadan ele aldı. Gelirin ne kadarının borçlara ve konut giderlerine ayrıldığı, çalışanların birikim yapıp yapamadığı ve ek mesainin bütçelerine nasıl yansıdığı araştırmanın temel konuları arasında yer aldı.

EKONOMİK YÜKÜN EN BELİRGİN GÖSTERGESİ BORÇLAR

Araştırmada açıklanan verilere göre katılımcıların yüzde 92,7’sinin kredi, kredi kartı veya başka türde borcu bulunuyor. Gelirinin en az yüzde 55’ini borç ödemelerine ayıranların oranı yüzde 39,2 olurken, katılımcıların yüzde 64,4’ü tasarruf yapamadığını ifade ediyor.

Maddi kaynakların günlük yaşamı sürdürmekte yetersiz kaldığına ilişkin bulgular da raporda dikkat çekiyor. Katılımcıların yüzde 56,4’ü mevcut gelirinin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediğini belirtirken, yüzde 87,3’ü son bir yıl içerisinde ekonomik nedenlerle bazı ihtiyaçlarını ertelemek veya azaltmak zorunda kaldığını bildiriyor.

Bu sonuçlar, araştırmaya katılan sağlık emekçilerinin önemli bir bölümünün bütçelerini dengelemekte zorlandığını gösteriyor. Beklenmedik giderler karşısında borçlanmadan hareket edebilme imkânı da araştırmanın öne çıkardığı sorunlardan biri oldu. Katılımcıların yüzde 73’ünün 20 bin TL tutarındaki beklenmedik bir harcamayı borçlanmadan karşılayamayacağını belirtmesi, ekonomik güvence eksikliğini ortaya koyan veriler arasında yer aldı.

BARINMA MALİYETLERİ EKONOMİK DENGEYİ BOZUYOR

İstanbul’da görev yapan sağlık çalışanları açısından kira ve konut giderleri de önemli bir mali yük oluşturuyor. Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 59,2’sinin hane gelirinin en az yüzde 31’i kira veya konut kredisine ayrılıyor. Katılımcıların yüzde 33,2’si ise gelirinin yüzde 41’inden fazlasını barınma giderleri için harcıyor.

HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şube Başkanı Uzman Hemşire Emre Yılmaz, İstanbul’un yüksek yaşam maliyetlerinin ücret politikaları değerlendirilirken göz önünde bulundurulması gerektiğine dikkat çekti. Yılmaz, büyükşehir tazminatı ve kira desteği gibi uygulamaların sağlık çalışanlarının ekonomik koşullarını iyileştirmeye katkı sağlayabileceğini belirtti.

NÖBET GELİRİ ARTIYOR, EKONOMİK SORUNLAR DEVAM EDİYOR

Araştırmanın öne çıkardığı bir diğer konu, geçim sıkıntısının çalışma düzenine etkisi oldu. Katılımcıların yüzde 57,9’u ekonomik nedenlerle daha fazla nöbet veya ek çalışma yapmak zorunda kaldığını açıkladı. Bununla birlikte nöbet ve fazla çalışma yapanların yüzde 71’i, elde ettikleri ek gelirin ekonomik durumlarını anlamlı ölçüde iyileştirmediğini ifade etti.

Bu veriler, ek mesainin sağlık emekçilerinin ekonomik sorunlarını tek başına ortadan kaldırmadığına işaret ediyor. Emre Yılmaz, çalışanların geçimlerini sağlayabilmek için sürekli daha fazla nöbet tutmak zorunda kalmaması gerektiğini vurgulayarak normal çalışma süreleri içinde yeterli gelir elde edilebilmesinin önemini dile getirdi.

TATİL VE KİŞİSEL İHTİYAÇLAR İLK KISILAN HARCAMALAR ARASINDA

Raporda ekonomik koşulların sosyal yaşam üzerindeki etkileri de değerlendirildi. Katılımcıların yüzde 83,1’i tatil ve seyahat, yüzde 78,4’ü giyim ve kişisel ihtiyaçlar, yüzde 74,3’ü ise kültür ve sanat harcamalarını azaltmak veya ertelemek zorunda kaldığını belirtti.

Sağlık giderlerini kısmak zorunda kalan katılımcıların oranı yüzde 34,5, eğitim harcamalarını azaltanların oranı ise yüzde 36,9 olarak açıklandı. Araştırmada ekonomik memnuniyet düzeyi 10 üzerinden 3,26 olarak ölçüldü. Katılımcıların yüzde 33,8’i de önümüzdeki bir yıl içinde ekonomik koşullarının daha kötüye gideceğini düşündüğünü bildirdi.

HEP-SEN’DEN KALICI ÇÖZÜM İÇİN ÜCRET VE DESTEK ÇAĞRISI

Araştırmanın ardından değerlendirmelerde bulunan HEP-SEN İstanbul Safiye Hüseyin Elbi Şube Başkanı Uzman Hemşire Emre Yılmaz, sağlık çalışanlarının ekonomik sorunlarının dönemsel açıklamalarla sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.

HEP-SEN; emekliliğe yansıyan tek kalem maaş, insanca yaşamaya yetecek temel ücret, vergi dilimi mağduriyetinin giderilmesi, büyükşehir tazminatı, kira ve ulaşım desteği, adil teşvik sistemi ve nöbet ücretlerinin iyileştirilmesini talep ediyor.

Sendika, araştırma sonuçlarını ilgili kamu kurumları, siyasi partiler ve milletvekilleriyle paylaşarak sağlık emekçilerinin ekonomik ve sosyal haklarına yönelik çalışmalarını sürdüreceğini açıkladı.

Araştırma, sağlık çalışanlarının yaşam koşullarını iyileştirmeye yönelik politikaların ücret artışlarının yanı sıra barınma, borçluluk ve sosyal yaşama katılım gibi başlıkları da kapsaması gerektiğini gündeme getiriyor. Sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından çalışanların ekonomik güvenceye sahip olması, raporun öne çıkardığı temel tartışma alanlarından biri olarak dikkat çekiyor.